فرزندخواندگی

درصورتي ميتوان فرزندي را به پدر و مادر منسوب كرد كه ناشي از عقد نكاح صحيح بوده رابطه خوني و طبيعي او با پدر و مادر ايجاد شده باشد . با اين شرايط چنانچه زن و شوهري كودك بيگانه اي را به عنوان فرزند بپذيرند روابط حقوقي انها چگونه خواهد بود؟ قانون حمايت از كودكان بدون سرپرست مصوب 1353 نخستين گامي است كه حقوق ما براي شناسايي و منظم ساختن روابط اخلاقي و حقوقي اين گونه كودكان با خانواده برداشته است كه در ماده اول بيان ميدارد«هر زن و شوهر مقيم ايران ميتوانندبا توافق يكديگر طفل را با تصويب دادگاه و طبق مقررات اين قانون سرپرستي نمايند.».

بدين ترتيب پذيرش فرزند فقط از طرف زن و شوهر با توافق يكديگر و به شرطي كه در ايران اقامت داشته باشند ميسور خواهد بود و قانون گذار قوانين حاكم بر احوال شخصيه را بر اساس مواد 6و7 ق.م ، تابع قانون اقامتگاه قرار داده است . فرزند خواندگي با صدور حكم سرپرستي از سوي دادگاه آثار متعددي را به وجود مي اورد كه در برخي از موضوعات چون نگه داري و تربيت ،نفقه و صدور سند سجلي به نام سرپرست،حقوق و تكاليفي مانند ساير فرزندان ايجاد ميكند و در برخي مقررات ديگر مثل وراثت،ايجاد قرابت با اجدادو غيره... در زمره ساير فرزندان قرار نميگيرد.

به طور كلي تقاضاي سرپرستي از طفل بي سرپرست مستلزم تقديم دادخواست و اقامه دعوي نيست،بلكه تقديم درخواست به دادگاه محل اقامت درخواست كننده امكان پذير است و موضوعي است غير از حضانت ،زيرا حضانت امري خاص و سرپرستي ،امري عام است.درخواست فرزند خواندگي و صدور حكم سرپرستي طفل داراي دو دوره آزمايشي و دائمي ميباشد.

شرايط و اركان دوره آزمايشي :

دوره آزمايشي شش ماهه: كه به موجب قرار محكمه بعد از احراز شرايط ذيل در مورد زوجين صادر ميگردد.

: 1- پنج سال تمام از تاريخ ازدواج انها گذشته باشدو از اين ازدواج صاحب فرزند نشده باشند

2- سن يكي از زوجين حداقل سي سال تمام باشد

3- هيچ يك از زوجين داراي محكوميت جزائي و مرتكب ارتكاب جرائم عمومي نباشد.

4- هيچ يك از زوجين محجور نباشد

5- زوجين داراي صلاحيت اخلاقي باشند

6- زوجين يا يكي از ان ها داراي امكان مالي باشند

7- هيچ يك از زوجين مبتلا به بيماري واگير و صعب العلاج نباشند.

8- هيچ يك از زوجين معتاد به الكل ،مواد مخدر و ساير اعتيادات مضر نباشند

دادگاه جهت احراز صلاحيت اخلاقي و شرايط فوق از موسسه اي كه كودك تحت سرپرستي انجاست استعلام مينمايد از طريق صدور قرار تحقيق محلي در صورت ضرورت اطلاعات لازم را در اين خصوص كسب ميكند جهت اجراي شرائط رديف 4و7و8 نظر پزشكي قانوني را درخواست مينمايد و با استعلام از اداره تشخيص هويت در رابطه با دارا بودن سابقه محكوميت جزائي موثر يا عدم ان شرط سوم را مورد بررسي قرار ميدهد و با ملاحظه سند نكاحيه و سند سجلي ،تاريخ وقوع ازدواج و سن زوجين را احراز مينمايد. با تعيين وقت نظارت مناسب و وصول نتايج كليه استعلامات،مبادرت به انشاي راي مينمايد.

شرايط و اركان سرپرستي دائم :

1) صدور قرار ازمايشي شش ماهه و اتمام دوره ان

2) احراز كيفيت اطمينان بخش در خصوص هزينه تربيت و نگاه داري و تحصيل طفل تا سن بلوغ در صورت در صورت فوت درخواست كنندگان كه به نظر دادگاه است ،خواه از طريق سپردن وجه يا تضمين ديگريا حقوق اداري كه قابل مصرف در حق فرزند خوانده باشد.بعد از تشكيل اولين جلسه دادرسي ،دادگاه با احراز شرايط مذكور كه معمولا به انضمام درخواستزوجين ميباشد،حكم سرپرستي از اطفال واجد شرايط مقرر در ماده 6 قانون حمايت از كودكان بي سرپرست را صادر خواهد نمود.

نكته:

بعد از صدور حكم قطعي سرپرستي در برخي از موارد مقرر در ماده 16 قانون حمايت از كودكان بدون سرپرست،ممكن است حكم ديگري تحت عنوان فسخ سرپرستي صادر شودكه موقعيت ايجاد شده را ازبين ببرد. در اين صورت مفاد ان بعد از صدور و قطعيت به اداره ثبت احوال جهت تصحيح شناسنامه و اسناد مربوطه اعلام ميگردد. «بنا به مراتب فوق رسيدگي به اين دعوي نيازمند يك يا دو جلسه رسيدگي ميباشد»