دعاوي راجع به مطالبه مهريه

مقدمه

به محض وقوع عقد نكاح،زوجين نسبت به يكديگر داراي حقوق و تكاليفي خواهند شد. مهريه يكي از حقوق مالي است كه زوجه به مجرد عقد،مالك يا طلبكار ان ميشود و تكليف پرداخت ان به ذمه زوج مستقر ميگردد. با رعايت شرايط مندرج در قانون زوجه ميتواند با حفظ حقوق خود كه از عقد نكاح ناشي شده است،تا مهر المسمي به او تسليم يا پرداخت نگرديده ،با استفاده از حق حبس ،از ايفاي وظايف زناشويي امتناع نمايد،مشروط به اينكه مهر حال باشد و الا چنانچه براي پرداخت مهر المسمي اجلي تعيين شده باشد يا قبل از اخذ مهر به اختيار خود به ايفاي وظايف در قبال شوهر قيام كرده باشد حق حبس وي ساقط خواهد شد.در بيان شرايط و اركان اين دعاوي بايد بين عقد نكاح دائم و منقطع تفكيك قائل شد. ضمن انكه مطالبه مهريه در عقد دائم نيز به صور مختلفي مطرح است .از جمله مهرالمسمي،مهرالمثل و مهرالمتعه.

مطالبه مهرالمسمي

زماني مصداق مي يابد كه زوجين در حين عقد نكاح در خصوص نوع و مقدار مهر با همديگر توافق و تراضي نمايند. در اين صورت موضوع مهر مورد تراضي ممكن است:

1- عين معين باشد: كه به محض انعقاد عقد نكاح ،مهر به ملكيت زوجه در مي ايد. در اين صورت دعوي به مفهوم خاص و واقعي مطالبه مهريه مصداق ندارد بلكه به صورت مطالبه عين معين مثل خانه يا اتوموبيل شخصي مطرح خواهد بود.

2- كلي باشد: در اين صورت به محض انعقاد عقد نكاح زوجه طلبكار زوج خواهد شد ودر صورت عدم پرداخت مهر ميتواند از دادگاه تقاضاي مطالبه و الزام زوج به پرداخت ان را بنمايد مانند تعدا معيني سكه طلا

3- مهرالمسمي باطل مي باشد: و اين بطلان :

1-3)ناشي از مجهول بودن مهر يا عدم ماليت ان باشد. در اين صورت زن مستحق مهر المثل خواهد بود

2-3) ناشي از مستحق للغير درآمدن مال مورد تراضي به عنوان مهر باشد دراين صورت زوجه مستحق مثل يا قيمت ان خواهد شد.

اركان دعوي:

الف) احراز صحت عقد نكاح دائم

ب)تعيين مهر در ضمن عقد نكاح يا بعداز عقد نكاح طبق توافقات زوجين

مراحل دادرسي

دادگاه بعد از احراز اركان فوق كه غالبا با ملاحظه سند نكاحيه تحقق مي يابد و هم چنين با فرض عدم دفاع موثر يا دليل و گواهي دال بر پرداخت آن و يا عدم حصول برائت ذمه ي زوج يا خوانده،با تشكيل اولين جلسه دادرسي مبادرت به انشاي راي مينمايد

نكات:

هرگاه شوهر قبل از نزديكي زن خود را طلاق دهد زن مستحق نصف مهرالمسمي خواهد بود. هرگاه عقد نكاح قبل از نزديكي به جهتي فسخ شود،زن حق دريافت مهر را ندارد مگر اينكه موجب فسخ عنن باشد كه در اين صورت با وجود فسخ نكاح،زن مستحق نصف مهرالمسمي خواهد بود. «بنا به مراتب فوق،رسدگي به اين دعوي نيازمند يك جلسه رسيدگي است»