ايفاي دين مديون

مقدمه

هرچند غالبا ايفاي دين از ناحيه مديون صورت ميگيرد ،وليكن ايفاي دين از جانب غير مديون هم جايز است اگرچه از طرف مديون اجازه نداشته باشد .ولي كسي كه دين ديگري را ادا ميكند،اگر با اذن مديون يا تكليف قانوني اقدام كرده باشد حق مراجعه به مديون را دارد و الا حق رجوع ندارد .(ماده 267 ق.م )

نمونه بارز اين گونه دعاوي در موارد مختلف قانوني به شرح ذيل است:

1) پرداخت دين از ناحيه ضامن مديون كه تعهد قانوني به پرداخت دارد و با ايفاي ان دين حق رجوع به مضمون عنه يا مديون اصلي را دارا خواهد بود.

2) پرداخت خسارت از ناحيه بيمه گر كه در اين صورت پرداخت كنندهتا حدود وميزان پرداخت خسارت وارده ،در مقابل اشخاص مسئول وقوع حادثه و خسارت ،قائم مقام بيمه گذار خواهد بود.(ماده 30 قانون بيمه)

3) پرداخت حق بيمه يا ماليات يا عوارض ملك از سوي مالك ،در مدتي كه ملك در تصرف مستاجر يا غيره بوده است كه در صورت عدم پرداخت فعمليات اجرايي قانوني در مورد ملك اجرا خواهد شد يا مطابق ماده 5 قانون بيمه اجباري وسايل نقليه موتوري زميني وماده 8 آيين نامه اجرايي آن،شركت سهامي بيمه ميتواند به راننده فاقد گواهينامه مقصرمراجعه و بعد از پرداخت خسارت وارده ان را مطالبه كند .زيرا مسئوليت شركت بيمه از نوع مسئوليت نوعي و مبتني بر نظريه خطر است .

اركان دعوي

الف)ايفاي دين از جانب غير مديون

ب)ايفاي دين بنا به اذن مديون يا تكليف و الزام قانوني

نكته:

صحت و سقم ايفاي دين از ناحيه مديون يا شخص غير،به خصوص در مواردي كه الزام و تكليف قانوني وجود دارد را ميتوان با حكم دادگاه يا استعلام از مرجع مربوطه احراز نمود.اين مورد به استناد شهادت شهود يا اقرار شخص مديون در مواردي كه در وجود يا عدم اذن مديون در ايفاي دين اختلاف ميشود نيز قابل حصول است. «بنا به مراتب فوق رسيدگي به دعوي مطالبه ناشي از ايفاي دين مديون، نيازمند يك جلسه رسيدگي است.»